CERN Atom çarpıştırması

CERN Atom çarpıştırması


7 Temmuz 2008 Pazartesi 14:58
Kategori: Makale

Evrenin nasıl meydana geldiğini anlamayı amaçlayan dünyanın en büyük fizik deneyi başarıyla sonuçlandı. Ateşlenen 2 proton demeti, rekor hıza ulaştırılarak çarpıştırıcıdaki 27 kilometrelik turunu tamamladı. Deneyden sonra ortaya çıkan muazzam miktardaki veriyi çözmek için zamana ihtiyaçları olduğunu belirten bilim adamları, maddenin nasıl kütle kazandığını ve Higgs parçacığının nasıl oluştuğunu anlamaya çalışacak.

İsviçre-Fransa sınırında yer alan ve dünyanın en önemli fizik araştırma merkezi konumundaki Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi CERN, yıllardır üzerinde çalıştığı projeyi hayata geçirmenin heyecanını yaşadı. Yerin 100 metre altında ‘Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’ adı verilen 27 kilometrelik oval tünelde, evrenin yeniden oluşumunu canlandıracak deney başarıyla gerçekleştirildi. Bilim adamları, iki proton ışınını rekor hıza ulaştırarak çarpıştırdı. Açığa çıkan enerji, bugüne kadar Avrupa ve ABD’deki çarpıştırıcılarda kaydedilen en yüksek enerji düzeyi oldu. Deneyden ancak aylar sonra bilimsel keşiflerin yapılabileceğini belirten araştırmacılar, maddenin nasıl kütle kazandığını ve çarpışmanın etkisiyle ortaya çıkan ve Higgs parçacığının nasıl oluştuğunu anlamaya çalışacak.

Yıllardır çalışmaları devam eden ve geçen yılki ilk denemelerde hasar görerek ertelenen büyük patlamada dün 27 kilometrelik oval tünelde iki proton huzmesi 3,5 Tera elektron volt (3,5 trilyon elektron volt-TeV) enerjiyle, ışık hızına (saniyede 300 bin kilometre) çok yakın bir hızla çarpıştırıldı. Böylece CERN, kendisinin en yakın rakibi olan Chicago’daki Fermilab hızlandırıcısından 3,5 kat daha yüksek bir hıza çıkmış oldu. Merkezin kontrol odasındaki bilim adamları, ilk çarpışmaları alkışlarla karşıladı. CERN sözcüsü Paola Catapano deneyi, “Bu yeni bir çağın başlangıcıdır.” sözleriyle ifade etti. Çalışma arkadaşlarının, çarpışmalar sonucu ortaya çıkan muazzam miktardaki veriyi çözümlemek için birkaç aya ihtiyacı olduğunu söyleyen direktör Rolf-Dieter Heuer, 2010′un sonunda evrenin yüzde 26′sını oluşturduğuna inandıkları karanlık madde hakkında keşifler yapacaklarını ümit ettiklerini belirtti.

Amaç, evrenin sırrını çözmek

Bilim adamları, Büyük Hadron Çarpıştırıcısı adı verilen 27 kilometrelik tünelde ters istikamette 3,5 TeV hızına ulaşan protonları bir noktada çarpıştırarak 13,7 milyar yıl önce evrenin oluşmasını tetikleyen Big Bang sonrasında oluşan enerji boyutuna ulaşmayı hedefliyor. Cevap aranan en önemli soru ise maddenin nasıl kütle kazandığı.

Şu ana kadar fizikte, standart model olarak anlatılan maddenin oluşumu üzerine birçok teori geliştirilse de bilim adamları teorilerini ispatlayacak bilgiler sunabilmiş değil. Başta CERN çalışanları ve madde üzerine çalışan tüm fizikçiler, 18 ila 24 ay sürmesi planlanan bu çarpışmalardan elde edilecek analizlerin sonuçlarını dört gözle bekliyor.

Adana, video konferansla bağlandı

Adana-Çukurova CMS Merkezi, ‘Büyük Patlama’ sırasında CERN’le canlı bağlantı kurarak deneyi izledi. CERN’de yapılan 4 büyük deneyden biri olan CMS’de Boğaziçi, ODTÜ ve Çukurova üniversitelerinden öğretim üyesi ve öğrencilerin yer aldığını belirten Prof. Dr. Gülsen Önengüt, “Türkiye’de sadece Çukurova Üniversitesi’nde CMS merkezi var. Buradan video konferans yöntemiyle deneyin tüm süreçlerinde bilgi alışverişi içinde olduk. Şu an 1996 yılından beri devam eden çalışmalarımızın karşılığını almaya hazırlanıyoruz.” dedi. Önengüt, CERN’de 2 öğretim üyesi ile 2 öğrencilerinin bulunduğunu ifade ederek 7 doktora öğrencisinin daha deneye katılacağını bildirdi.

26 Yorum

  1. RoyalRojana diyor ki:

    gerçekten mi?

  2. Cbagdatli diyor ki:

    Tabiki bunlar bir ihtimal, 10 milyar dolarlık bir projede bunların hepsi düşünülmüş olasılıklar. Fakat ilk defa atom çarpıştırması olacak, sanılandan daha büyük bir enerji ortaya çıkarsa yaptıkları sistem bunu ne kadar önler bunu bilemiyoruz :(

  3. yunus diyor ki:

    bana kalırsa yapılacak bu deney sırasında açığa cıkacak enerji ve ısı söylendiği kadar olursa dünya üzerinde canlı varlı kalmaz.

  4. zafer diyor ki:

    bu söylentilerin herbiri gerçek olursa eğer boyutlanacağız demektir…

  5. güzikk diyor ki:

    saçmalığın daniskası. bu kadar mühim bişey nasıl olurda.. iki manyak istedi diye tüm dünya ve insanlık tehilikeye atılarak yapılabilinir.
    ne demek bu ve herzamanki gibi zavallı ülkemize bakki
    bununla ilgili tek ciddi haber yapmadı. hala diziler bilmemneler. yanarım yanarımda ot gibi gelip ot gibi gidicez ona yanarım.. tanrım bunları cezasız bırakmasın.
    offf :(

  6. memoli diyor ki:

    elbette ki bu araştırmanında kötü yanları vardır. ve kötüyol açar dünyanın ortadan yarılması

  7. aysun diyor ki:

    ben çok kötü bir proje dünya felakete gidiyor çok kötü…

  8. okan diyor ki:

    yha bole bişiyin yapılmasıı cok kotu bence mantıksız yere iş cıkartıyolar ama kortgum sey acılan davalara bile karsı koyuyorsalar bu iş ciddi gibi

  9. Mardinli mustafa diyor ki:

    ONCelikle arkadaşlarım veya abilerim selam’ün ALeyküm Ya kıyamet’i herkes yapamaz ama öncelikle ALLAH’Tan baska kims e yapamaz sonumuz gelmişse CAnımız feda olsun ya RESULALLAH ama sanmam BoyLe bişi olacagını ama buda war gogle’ye cıktıgına GöRe olabilirde olmazda HERKES HAKKINI HELAL ETSİN BİRBİRLERİNE ALLAH’HuTaaLa HeRKEsiN SONuNu HaYıR ETSiN ELBET BiRGüN ÖLECeZ Ne Zaman müsait olursak bunu unutma EEYYY! iNSAN ÖLECKSİN UNUTMA EsLaMüN ALEYKüM

  10. MuKbiL diyor ki:

    siz herseyı bukadar basıt sanıyosunu .. bu deney hemen ortaya konuslus bısı degıl bunun userınde 40 senelık calısma ve arastırmalar sonucu ortaya konulan bır deney veee .. bu deneyın felaketle sonuclanacagını dusunelımm …. nasıl onlem alınacagınıda ..bılım adamları sole dusunmuss bu sandıklarından daha buyuk bı patlama olursa .. b patlama enerjısını kesecek guvvenlık onlemlerı konulmuss vee bu guvenlık onlemlerı sımdıye kadar yapılmamıss guvenlık onlemıdır vee patlamayı 1 sanyıyede kesecektır ve bısı olmamıs gıbı devam edılecektırr.. bu bırrr on goruu ama bole bısı olmucaktırr .. ıkıncı dusunce suu kara delık .. kara delık sandıgınıs gıdı hemen olucak sey degıldırrr . kara delıkler ole gücluu potansıyel enerjısı vardırkı dunaydakı enerjıyı toplasanıss buu guce erısemesss 100.000 kat altında kalırrr .. ıs te arakdaslar bu on gorulerınn altında kalmayın .. ınsanlar ınsanlar ıcınn yasar ve deneylerını ona gore hesaplayıp ona gore yaparlar .. örnegın atom bombasıı nasıl yapıldıı bılmeyenler arastırsın .. bu deneyden daha felakettıı artam bombasınn yappılısı .. bu CeRn olayı ınsanlıga kolaylıgı salıcak vee yenı enerjı ortaya koycaktır ve hıc bıtmeyen enerjı olacaktır .. hiç kımse supeye dusmesınkıı .. bu deneyler hemen karar verılıpte yapılan seyler degıldır bınlerle bılım adamı calısıo bu deneylerın ustunde ..

  11. badi diyor ki:

    arkadasım sen atom çekirdeğinin icindeki enerjiyi acayip küçümsüyosun yani bende böle bi ihtimale pek inanmak istemiyorum zaten bu kadar senelik bi çalısma yani o kadar arastırılmıs dünyanın en ünlü fizikçileri çalısıyo amao 4 proton parçasından cıkacak enerji karadelik yaratabilir

  12. ömer abra ceylin diyor ki:

    bilim adına her şeyi destekliyorum deney yapılmalı

  13. GaMzE diyor ki:

    yha süper bişey bu çok ilgimi çekio insllh sonuda güsel olurr kara delik olmamalı

  14. selçuk diyor ki:

    bence deney yapılmalı deneyin sunucuna gelince eğer iyi olursa insanlık bir adımdaha ileri gidecek ve sunuç kötü olursa çok da kötü olamaz çünkü bu kadar bilim adamı kötü ihtimaleri de eminim bizden çok daha fazla incelemişlerdir.Ama şunu da eklemek isterimki kıyamet bence kesinlikle bilim yüzünden kopacak ve bundan eminim bilim insan hayatını kolaylaştırdığı kadar da dünyayı yok ediyor yavaş yavaş insanlık bunun farkına tam olarak varamasada.

  15. erdinç astan diyor ki:

    oldukça ve de ellerinden geldiğince bu dünyanın kaderini değiştirebilmek için insanoğlu ne gerkiyorsa bunun adı ister deney olsun ister se başka bir şey kendilerince bilim adamları olarak kendilerini gören bir avuç ukala ulema adamların oynadıkları oyun gibi geldiğini sandıkları bu deneyler sonucu diyecekler dir ki aaa biz bunun burasını hiçmi hiç hesaba katmamıştık…işte o vakit iş işten geçmiş olacak herkese geçmiş olsun demek gerekecek ama ne yazıkki çok geç kalınmışlık eserini ortaya koyduklarından geriye dönüş asla mümkün olmıyacaktır kanaatimce hepsi şu an itibariyle nostradamusun bir torunu olarak bunlar aklımdan mantığımdan geldi ve geçiyor onların zaten pek bir şeyler umurlarında değilsede benim hiç mi hiç değil by by……

  16. ada diyor ki:

    ben bu deneyin kötü giderse büyük bir felaketwe yol acacağına inanıyorum bu deney iyi ki basarılı olmamiş eğer basarılı olursa bizi çok büyük bir tehlikenin ortasına atmiş olurlardı

  17. sevcan diyor ki:

    kuranda geçtiği gibi her hayır bir şerre her şerde bir hayıra vesile olabilir bukadar korktuğumuz bu deney sonucunda iyi birşey olabilir.zamanda yolculuk olamaz çünkü ölüler dirilemez.

  18. dincer diyor ki:

    kıyameti kendileri getiriyolar o atomların carpısması sonucu aldıgı güvenlikler yeterli olmazsa veya ufacık bi hata olursa milyarlarca insan yok olacak belkide inşallah basımıza bela acmazlar

  19. mehmet fatih diyor ki:

    bir deney ve bu deneyin ihtimalleri doğrultusunda yaptığınız fikirler herkesin ya işler yolunda gitmese kara delik bilmem ney falan filan. sonucta herkesde bir ölüm korkusu..
    arkadaslar kainat okadar ince hesaplarla yaratılmıstırki. her bir zerre bir emirle hareket ediyor. herşey program çerçevesinde ilerliyor. böyle bir alemde kaderin sahibi emretmişse insanların yok olmasını bunu hiçbir güç engelleyemez.
    kalbinizden imanı allah sevgisini eksik etmeyin şunu bilin herşeyi allah (c.c) kontrol ediyor.

  20. SeDa diyor ki:

    bu deney bir cok varsayılan teoremin çözümlenmesine neden olabilecek bir deney ise.Neden olmasın?

  21. süleyman diyor ki:

    mukbil arkadaşımıza katılıyorum. bu deneylerin amaçları atomları ışık hızında çarpıştırım ortaya çıkan enerji değerlendirmeye alınacak ve bunu sayesinde dünyadaki hayat gerek zaman açısından gerek enerji açısından çok büyük bi seviyeye ulaşıcak. bence bu deneyler başarılı olursa bilim adamları bununla yetinmeyippp ışık hızından daha hızlı bir hıza ulaşmak için kollarını sıvıcaklardır. MANYETİK HIZ…

  22. kararli diyor ki:

    biz insanlarin hepisi bir olsa 6 milyar insan deney yapsa yinede o derece patlama gerceklesmez gunesten daha buyuk enerji yoktur atom cekirdeginde o dereceli enerji yoktur. deneye bir diyecegim yok, ama dunya yi yok edecek bir enerji yeryuzunde daha henuz yok, belki daha buyuk bir silah yapilabilir hepsi budur fazla o dediginiz kadar ileri gitmez. birde zaman yolculugu olamaz zaman geride kalmis, eskiden yasayan insanlar geride kalmis, eski kosullar geride kalmis, nasil olurda kaybolan sey geri gelir efsana aramayalim dunyada bir toprak sonucta ve donuyor zaman dedigimiz durum ise dunyanin bir tarafinin golgede kalip karanlik olmasi bir tarafinin gunes isigi aldigi icin aydinlik olmasi gunduz diyoruz hepsi bu. dunya hic donmesede zaman geciyor dunya geriye donsede ileri donsede zaman geciyor, birde biz insanlar dunyanin ustunde tozdan bile daha ufak kaliyoruz nasil olurda dunyayi ikiye bolebiliriz dusunmeye bile degmez

  23. brtgcvs diyor ki:

    deneyin olma olasılığıda fazladır büyük olasılık saçmalık da diyeblr…

  24. hayriye diyor ki:

    çok güzel yanız çokta korkunç okuduğumda dünya nın sonu gelmiş sandım fakat dünyanın sonu gelmemiş bu siteyi herkez okuması gerekli saygılarla

  25. şafak diyor ki:

    bi kitapta okumuştum,şöyle diyordu: insanlar gökyüzünün maviliyine hasret kalmışlardı, çünkü gök mavi değildi kırmızı idi ve hep öyle gözüküyordu, mavi renkli gökyüzü ve hayvanlar ve tabiat sadece belgesellerde ve ressamları tablolarında yer alıyordu, insanlar oksijen yokluğundan maskeyle dolaşacaklar……….acaba bu denenlere mi gidiyoruz?:(

  26. Cihan diyor ki:

    Merhaba Şafak, Sanırım o kitap olayları biraz abartmış :) Fakat şu varki çevre kirliliği dolayısıyla çok uzun zaman sonra insanların temiz havaya hasret kalacağı bir olası ihtimal. Büyük patlama zaten dünyanın ilk oluşumunda meydana geldi. Bu deneyde oluşum mini bir kopyası yapılarak sonuçlar gözlemlenmeye çalışılıyor. Merakla bende takip ediyorum bu projeyi.

Yorum yap